İstanbul Yazılarım Arasından: DAVUTPAŞA HAKKINDA KISACA Nusret Karaca (Araştırma-Gezi ve Derlemeleri)

İstanbul Yazılarım Arasından: DAVUTPAŞA HAKKINDA KISACA Nusret Karaca (Araştırma-Gezi ve Derlemeleri) Yaşadığımız kent,semt,mahalle ve sokakları... Biraz merak,biraz araştırma ve öğrenme isteği,biraz da aidiyet duygusu... Tarihi ve kültürel öyle zenginliklere sahip ki İstanbul! Ne kadar gezersen,araştırırsan,yazarsan yaz yine de çok şey var bilmediğimiz ve öğreneceğimiz. Her semti ayrı bir güzel,ayrı bir yaşanmışlık! Ben de arada gezip gördüğüm,okuduğum, duyduğum kadarıyla kısa kısa da olsa bir şeyler not almaya çalışırım bu kent hakkında. Eksikler olsa bile... Ne bulduysam kâr sayarım. Bu da öyle! Kızımın 30 Haziran 2025 tarihinde Yıldız Teknik Üniversitesi'ndeki Doktora diploma töreni için Davutpaşa kampüsüne gittiğimizde daha önceki bir yazım geldi gözümün önüne. Arşivimden çıkarıp tekrar bir göz atmak ve paylaşmak istedim. Hepsi bu! .... İstanbul'un Esenler ilçesine bağlı olan bu semt, adını Davut Paşa'dan almıştır. Davut Paşa'nın nereli olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı kaynaklarda Arnavut kökenli olduğuna dair bilgiler vardır. Fatih Sultan Mehmed döneminde Osmanlı Sarayı'na devşirme olarak girmiş ve Rumeli Beylerbeyliği yapmıştır. Sultan II. Bayezid döneminde 1483 yılında getirildiği sadrazamlık görevini kesintisiz olarak yaklaşık 15 yıl sürdürmüştür. Cesur bir asker olarak tanınmış ve İstanbul'u Türkleştiren bir sadrazam olarak bilinmiştir. Semti kuran da odur. Davutpaşa semtinin adı buradan gelmektedir. 1920'li yıllarda Davutpaşa'da yaşayan merhum gazeteci Aydın Boysan, semti "Langa bostanlarından sonra, Etyemez'den önce gelir." diye tarif etmiştir. XVI.Yüzyıl sonları ile XVII. Yüzyıl başlarında ok atma talimlerinin yapıldığı bir yer olan Davut Paşa sahrasında yakın zamanlara kadar nişan taşları bulunmaktaydı. Davut Paşa çiftliği, çayırı ve bahçesi olarak da anılan bu sahrada daha sonraları birçok bina yaptırılmıştır. Davut Paşa, semtte cami, imaret, medrese, tabakhane, türbe, sıbyan mektebi ve çeşme yaptırmıştır. Vakıfları ve gelirleri çoktur (dükkân, hamam, bahçe,...). Davutpaşa semti, yapılan külliye çevresinde genişlemiştir. İstanbul'un en eski kayık iskelesi burada kurulmuştur. Şimdi olmayan Bahçeli Kahvehanesi, Hayali Abdullah ile Mustafa Efendilerin Karagöz-Kukla oynattıkları bir sanat merkeziydi. Semt tarihi Bizans dönemine kadar iner. O zamanlar sayfiye yeri olarak kullanılırmış. Cerrahpaşa ve Haseki'yi içine alan bölgeye "Kserefolos" adını vermişler. Semtteki surların 18. yüzyılın ikinci yarısında yıkıldığı söylenmektedir. Surlardan günümüze ancak bazı duvar parçaları ile Marmara surlarının bir parçası olan kumsal kalmıştır. 1970'lerde yapılan yol çalışmalarında bazı tonoz ve kalıntılara rastlanmıştır. Semtte birçok tarihi eser bulunuyor; Davutpaşa Külliyesi Hekimoğlu Alipaşa Külliyesi Bıyıklı Hüsrev Mescidi Davutpaşa İskelesi Mescidi Beşikçizade Tekkesi Etyemez Tekkesi Erdek Baba Tekkesi Hüseyin Lemanaki Tekkesi Gümüş Baba Tekkesi Şah Sultan Tekkesi Zibçıktı Tekkesi Kadem-i Şerif Tekkesi Şah Sultan Medresesi Davutpaşa İskelesi Hamamı Çavuş Hamamı Haznedar Usta Çeşmesi Davutpaşa Çeşmesi Beşikçizade Çeşmesi Kethüda Ahmet Ağa Çeşmesi Yahya Efendi Çeşmesi Hekimoğlu Ali Paşa Halk Kütüphanesi Ahmet Paşa Sıbyan Mektebi uzun yıllar polis karakolu olarak kullanılmış. Semtin tarihi spor kulübü Davutpaşa, ortaokulu mezunları tarafından 1926 yılında kurulmuştur. Davutpaşa Lisesi de (Şimdiki Davutpaşa Anadolu Lisesi) köklü bir eğitim öğretim kurumu olarak bilinir. II. Mahmud zamanında Asâkir-i Mânsure-i Muhammediye ordusu için kurulan Davutpaşa Kışlası'nın yerinde şimdi "Yıldız Teknik Üniversitesi Kampüsü" bulunmakta. Davutpaşa Tarihi Camii; kitabesine göre göre 1485'te Davut Paşa tarafından yaptırılmıştır. Caminin sol arka köşesinde Davut Paşa'nın türbesi bulunmaktadır. Kapısı orijinal ahşaptır. Avlu dışında kesme taştan sivri kemerli bir çeşmesi vardır. ... (1) Davut Paşa (Koca Dâvud Paşa) (*) İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. (Kentim İstanbul-2003 / yararlandıkları metinler S 31), Reyhan Çorak, Ümit Meriç, Necdet Sakaoğlu, Aysu Uzsayılır Kara, Sümeyra Saraç, S Faruk Güncüoğlu, Mehmet Ali Gürsoy, İstanbul Tarih Derneği, TDV. İslâm Ansiklopedisi. Fotoğraflar: Aysu Uzsayılır Kara (Renkliler-Tren yolu, Semtten), Nurdan Sözgen (Renksiz Kadem-i Şerif Tekkesi), İstanbul Tarih Derneği (Renkli-Yukardan kuş bakışı), Yıldız Kampüs Fotoğrafı (https//yildiz.edu.tr/kampus/kampuslerimiz/davutpasa-kampusu), Tarihi Mekânlar.