24 Mayıs 2026
MEDUSA (GORGANA) Nusret Karaca
MEDUSA (GORGANA)
Nusret Karaca
Sultanahmet Yerebatan Sarnıcı’nın kuzeye bakan iki sütununun altında kaide olarak kullanılan <<MEDUSA>> Roma çağı heykel sanatının en güzel örneklerinden biridir. MEDUSA(Gorgana) yer altı dünyasının dişi canavarları üç kız kardeşten ölümlü olanıdır. Kendine bakanı taşa çevirme gücüne sahiptir. O dönem yapılara ve özel yerlere kötülüklerden korunmak için MEDUSA( Ters ya da yan yatmış resimler) yapılır.
Bir başka rivayete göre ise Athena siyah ve uzun saçlı Medusa’nın saçlarını yılan şekline sokar. Çünkü Athena Perseus’u sevmektedir. Ancak Perseus ise Medusa’ya aşıktır.
Perseus, Medusa’nın yılan şekline sokulan başını keser. İşte o zamandan beri Bizans kılıç ve kabzalarına Medusa ters ya da yan olarak konur.
.....
Mitolojik anlatılara göre Medusa'nın hikayesi şu temel unsurları barındırır:
Medusa, deniz tanrıları Phorcys ve Ceto'nun üç kızından (Gorgonlar) biridir. Diğer iki kız kardeşi ölümsüzken, Medusa ölümlüdür.
En yaygın anlatıya göre Medusa başlangıçta çok güzel bir genç kızdır. Athena'nın tapınağında yaşadığı bir trajedinin ardından, tanrıça Athena tarafından cezalandırılarak saçları yılanlara, kendisi de bir canavara dönüştürülmüştür.
Yarı tanrı Perseus, Athena ve Hermes'in yardımıyla Medusa'nın kafasını keserek onu öldürmüştür. Perseus, Medusa'nın doğrudan gözlerine bakmamak için kalkanının yansımasını kullanmıştır.
Ölümünden Doğanlar: Medusa'nın kafası kesildiğinde, boynundan kanatlı at Pegasus ve dev Chrysaor doğmuştur.
Koruyucu Sembol (Apotropaik): Antik dünyada Medusa'nın başı (Gorgoneion), kötülüğü uzaklaştırmak için kalkanlara, kapı eşiklerine ve mezar taşlarına işlenen koruyucu bir sembol haline gelmiştir.(*)
....
(*) İstanbul gezilerimden notlar,rehber tanıtım bilgileri,Eyüp Lisesi Ders Bilgileri ve Okul Tarihi Yarımada Gezileri,Eğitim Enstitüsü Sanat Tarihi Ders Notları,2005 Yerebatan Sarnıcı gezim.
2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Etkinlikleri.
Fotoğraf 1 Medusa:Nusret Karaca(2005)
Fotoğraf 2-3 Medusa-Yerebatan Sarnıcı:Rennan Karaca(2026)
← Yazılar