14 Haziran 2026

"Şehrin İçinden" / BİNBİRDİREK SARNICI HAKKINDA KISACA ​Nusret Karaca (Gezi-Araştırma-İnceleme-Derlemeleri)

"Şehrin İçinden" / BİNBİRDİREK SARNICI HAKKINDA KISACA ​Nusret Karaca (Gezi-Araştırma-İnceleme-Derlemeleri) ​Yaşadığım kentin tarihi dokusu içinde her an yeni bir şey öğrenmek ve o kentte yaşamanın tadına varmak ne güzel! Bir eğitimci-yazar olarak değişik konularda yazılar yazmak, bunları edebiyat tarihine not düşmek çok güzel ve anlam yüklü bir duygu. Ayrıca branşınız tarih olunca; tarihi mekân ve olaylara daha yakından, daha derin bakmanız, incelemeniz, öğrenmeniz ve aktarmanız gerekiyor. O yüzden çocukluğumdan beri her yeni konuya ilgi duymuş, öğrendiklerimi ya not almış ya da onlara belleğimde yer ayırmışımdır. ​Gazete Kadıköy’de Gül Sökmen’in benimle yaptığı söyleşide bana yönelttiği, "Siz tarih öğretmenisiniz, edebiyatla ilgileniyorsunuz. Nasıl oluyor?" sorusuna, "Arada ben varım." diye yanıt vermiştim. Benimki tam da öyle bir şey! ​İşte gezi ve araştırmalarım arasından kısa bir not daha! ​... ​İstanbul’un Fatih ilçesi, Sultanahmet semtinde bulunan ve önceleri Filoksenos Sarnıcı olarak bilinen 3584 \text{ m}^2 büyüklüğündeki Binbirdirek Sarnıcı, şehrin su haznesi bulunan ikinci büyük sarnıcıdır. Antik Bizans kaynaklarına göre 4. yüzyılda inşa edilen bu yapının içinde 224 sütun vardır. Binbirdirek Sarnıcı zamanla kurumuş ve 16. yüzyıldan itibaren atölye olarak kullanılmıştır. ​Sarnıçta bulunan sütunlar iki gövdeden oluşup, üzerlerinde herhangi bir işlemesi olmayan piramite benzer başlıklarla birleştirilmiştir. Sütunların üzerinde yer alan Yunan harfleri, yapımda çalışan işçilerin koydukları işaretlerdir. ​Osmanlı Dönemi’nde Binbirdirek Sarnıcı’nın üzerine büyük konaklar inşa edilmiştir. Günümüzde ise sarnıç temizlenip yeniden düzenlendikten sonra ziyarete açılmış; bununla birlikte çeşitli kültürel ve sanatsal etkinliklere de ev sahipliği yapmaya başlamıştır.(*) ​... ​(*) Not: Binbirdirek Sarnıcı Müzesi gezilerinde sunulan bilgiler ve tanıtım broşürleri; Eyüp Lisesi ve Eğitim Enstitüsü Sanat Tarihi derslerinde anlatılanlar. ​Fotoğraflar: 11 Mayıs 2022 (Nusret Karaca Objektifinden) Binbirdirek Sarnıcı içi fotoğrafı (Sarnıç Arşivi)
← Yazılar