Tarih Kucak Açınca: GOYGOYCU VE "KEŞKÜL" HAKKINDA KISACA Nusret Karaca (Tarih Gezi,Araştırma ve Derlemeleri'nden Kısa Notlar)

Tarih Kucak Açınca: GOYGOYCU VE "KEŞKÜL" HAKKINDA KISACA Nusret Karaca (Tarih Gezi,Araştırma ve Derlemeleri'nden Kısa Notlar) Farsçada "fukara çanağı" anlamına gelen "keşkül", Hindistan cevizi kabuğunun üst kısmı kesilip içi oyularak yapılan bir çanaktı. Bu çanağın iki ucuna halka geçirilir, halkalara da zincir takılırdı. Dilenciler, dervişler bu çanakları boyunlarına ya da kemerlerine asar, ellerinde tutarak dolaşırlardı. Mersiye, ilahi okuyarak halka uzattıkları bu çanaklara; süt, badem ve pirinç unuyla yapılan, üzeri badem rendesi, fıstık, üzüm ve nar ile süslenen tatlılar konurdu. İşte bu tatlıya da çanağın adından dolayı "keşkül tatlısı" denmeye başlandı. Halk, bu çanaklara bir şeyler koyarak yardım ederdi. Zamanla dilenciler yardımların daha çok olması için "Koy koy canım" demeye başladılar. Halk arasında da bu kişilere "goygoycu" dendi. Toplandıkları yerlere ise "Goygoycular Mahallesi"adı verildi. Bu yerin bugünkü Şehzadebaşı semti olduğu söylenir. *Sözlüklerde "goygoycu" kelimesi: Türk Dil Kurumu: "Bilgisiz olarak, gereksiz yere çok konuşan kimse", "şakşakçı", "Muharrem ayında kapı kapı dolaşarak ve ilahiler okuyarak dilenen kimse", "dilenci". İslâm Ansiklopedisi: "Eskiden Muharrem ayının ilk günlerinde gruplar halinde dolaşarak dilenenler için kullanılan bir tabir." Bir kelimenin, bir çanağın ve bir mahallenin hikayesi böylece dilimize ve kültürümüze yerleşmiş oldu. ... (*) KAYNAKLAR & NOTLAR Nusret Karaca / Tarih Portalı Tarih Sohbet ve Söyleşileri, İstanbul Semt Gezileri Notlarım Haliç ve Tarihi Yarımada Anlatıları Eğitim Enstitüsü Tarih Dersi Anekdotları Stipnoli, İslâm Ansiklopedisi, Türk Dil Kurumu Sözlüğü